گشت و گذار در ایران

بهترین مکان های گردشگری ایران

گشت و گذار در ایران

بهترین مکان های گردشگری ایران

۲۴
بهمن

ریگ جن منطقه‌ای کویری و دارای تپه‌های ماسه‌ای (تلماسه) در کویر مرکزی ایران است. این منطقه در جنوب سمنان، شرق دریاچه نمک، شمال انارک و غرب جندق قرار دارد.

این منطقه به دلیل وسعت زیاد و نداشتن چشمه یا چاه آب در گذشته محل عبور کاروان‌ها نبوده و فقط در سال‌های اخیر چند گروه به آن منطقه رفته‌اند.

ریگ جن منطقه‌ای کویری و پر از تپه‌های شنی و اطراف آن دارای باتلاق های نمکی است. این کویر در جنوب غربی و غرب دشت کویر، جنوب سمنان، جنوب شرق گرمسار، شرق پارک ملی کویر، شمال انارکو غرب جندق قرار گرفته است و وسعت تقریبی آن ۳۸۰۰ کیلومتر مربع است. هیچ گونه چشمه یا چاه آبی در این منطقه وجود ندارد.

در سال ۱۹۰۰ سون هدین ، کویرنورد سوئدی از حاشیه غربی و جنوبی ریگ جن عبور کرد. او بعدها در کتاب کویرهای ایران به طور مفصل دربارهٔ ریگ جن نوشت. در سال ۱۹۳۰آلفونس گابریل از جنوب ریگ جن گذشت. از ۱۳۷۶ تا کنون گروه‌هایی از کویرپیمایان با خودروهای بیابانی و حتی پیاده به نقاط مختلف ریگ جن رفته‌اند.


این منطقه در باورهای مردم بومی کویر، سرزمین نفرین شده است! آنها معتقدند که ارواح پلید و شیاطین در این سرزمین اسرارآمیز حکومت می کنند و به همین دلیل هر که پا به ریگ جن می گذارد بلعیده می شود و دیگر باز نمی گردد! اما شاید برایتان عجیب باشد که بدانید این روزها ریگ جن تبدیل به یکی از مقاصد گردشگری ایران شده است و تورهای گردشگری هر از چندگاهی به این کویر سوزان و بلعنده سفر می کنند. سرزمینی که اگر پایتان را به آنجا بگذارید خواهید دید که در شعاع پنجاه کیلومتری تان هیچ جنبده‌ای وجود ندارد!


 اما بهترین مسیر دستیابی به آن هم بخش شمال شرق پارک ملی کویر است، یعنی جاده سنگفرش ملک آباد که البته داخل مرز پارک بوده و زیر نظر سازمان حفاظت محیط زیست اداره می شود. بنابراین باید از این سازمان مجوز عبور بگیرید. مسیر دیگر ورود به ریگ جن هم جندق است که دقیقا در نقطه مقابل، یعنی در بخش شرقی پارک قرار دارد.

اگر از تهران عازم ریگ جن می شوید باید بدانید که فاصله تهران تا جندق حدود 170 کیلومتر است. بنابراین برای این سفر باید طوری برنامه ریزی کنید که برای رفت و برگشت سوخت و تجهیزات کافی داشته باشید. ترجیحا با لیدرهای محلی و به صورت گروهی به ریگ جن سفر کنید.

۱۸
بهمن

چشمه هفت رنگ مُجِن


چشمه هفت رنگ مُجِن از چشمه‌های کم‌نظیر کشور است که در 25 کیلومتری شمال شاهرود در میان شکاف دره‌های دامنه قله 4000 متری شاهوار واقع شده است. این دره در ادامه به دو دره کوچک‌تر تقسیم می‌شود. در یکی از دره‌ها آب سفید رنگی جاری است که مناسب آشامیدن می‌باشد. در دره دیگر چشمه‌های رنگی جریان دارند. این چشمه‌های رنگی در جداره و کف رودخانه تابلوهای نقاشی زیبایی را خلق می‌کنند که چشمان هر بیننده‌ای را مسحور زیبایی خود می‌نمایند. قبل از رسیدن به چشمه‌های معدنی بوی خاصی در منطقه به مشام می‌رسد. یکی از چشمه‌ها از کانسار (معدن)های گوگردی عبور می‌کند و به همین جهت از فاصله‌ دوری بوی گوگرد حس می‌شود. در اطراف، چشمه‌هایی در حال جوشش‌ هستند که دارای مواد معدنی جیوه‌دار بوده و از آن‌ها بخار جیوه متصاعد می‌شود که به آسانی قابل تشخیص است. در مسیر آب این چشمه‌ها با رنگ‌های گوناگون با هم ترکیب شده و تقریباً آب صابون مانندی را تشکیل می‌دهند و در نهایت با آب سفید چشمه تلاقی یافته و هر قدر از محل دورتر می‌شوند، رنگ آن‌ها به سفیدی متمایل شده تا جایی که جهت استفاده کشاورزی در منطقه گرآب (گرو) اثری از رنگ و بوی آن‌ها یافت نمی‌شود. آب گوگردی این چشمه‌ها خاصیت درمانی داشته و از قدیم اهالی منطقه جهت بهبود بیماری‌های پوستی و استخوانی از آب این چشمه‌ها استفاده می‌نمودند.


جنگل ابر


جنگل ابر [شاهرود]، استان سمنان قسمتی از قدیمی‌ترین و زیباترین جنگلهای هیرکانی است با گونه‌های گیاهی و جانوری نادر، یکی از زیباترین نقاط ایران و شمال شرق کشور می‌باشد. این جنگل با ۳۵ هزار هکتار وسعت در ادامه جنگل‌های سرسبز شمال کشور به دلیل این که در اغلب مواقع فضای این جنگل را اقیانوسی از ابر فراگرفته به این نام مشهور است. در این جنگل ابرها آنقدر به درخت‌ها نزدیک اند که به‌نظر می‌رسد جنگل بر روی ابرها سوار است و می‌توان در میان ابرها گشت و گذار کرد و به باور بسیاری از گردشگران یکی از زیباترین چشم‌اندازهای طبیعت ایران محسوب می‌شود.


این جنگل ۱۱۴اُمین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. در جلسه شورای عالی محیط زیست در ۲۹ بهمن سال ۱۳۹۳ جنگل ابر منطقه حفاظت شده اعلام شد و در فهرست مناطق چهارگانه سازمان حفاظت از محیط زیست درآمد.


۱۷
بهمن

کوه اژدها

کوه اژدها با ارتفاع ۱۲۶۵ متر در محدوده شهرستان گرمسار بخش مرکزی، دهستان لجران و در ۱۱ کیلومتری غرب مرکز شهرستان گرمسار واقع است. این کوه با چین خوردگی منحصر به فرد یکی از نادرترین شکل‌های زمین‌شناسی در ایران است. نوارهای قرمز، قهوه‌ای و سفید رنگ به شکلی موج وار و در هم تنیده‌اند و یک ساختار خاص را پدید آورده‌اند. این پدیده که دارای چین مرکب است در تناوبی از سنگ ماسه، شیل و سنگ جوش شکل گرفته است. جهت کوه شمالی ـ جنوبی بوده می‌باشد. بر روی این کوه تصویری شبیه اژدها (که روی برجستگیهایی که میان آبراهه‌های کوه از بالا به پائین دامنه آن ایجاد شده است) دیده می‌شود. این اثر محصول فعل و انفعالات زمین‌شناسی درطی سالیان متمادی است. رنگهای گوناگون این نقش حاصل از وجود چندین لایه خاک که هر کدام دارای عناصر ویژه‌ای هستند و به طور منظمی شکل گرفته‌اند، می‌باشد.


معادن نمک

در منطقه سر دره گرمسار تعدادی راه فرعی در دو طرف جاده وجود دارد که به معادن نمک ختم میشود. در این منطقه 27 معدن نمک وجود دارد که درجه خلوص نمک بسیاری از این معادن بالای 98درصد است . یکی از زیباترین این معادن نمک؛ معدن نمک کوهدشت کهن و معدن نمک سالار میباشد. این معادن به صورت تونل پیچ در پیچ 1.5 کیلومتری در دل زمین امتداد دارد و دارای قندیل های زیبای نمکی می باشد و هرساله نظر تعدادی از گردشگران را برای بازدید به خود جلب می نماید.این معادن با توجه به اقلیم نیمه بیابانی و گرم و خشک منطقه گرمسار در تابستان و زمستان مکان مناسبی جهت بازدید گردشگران می باشد.

۱۶
بهمن

رامسر غربی‌ترین شهر مازندران در شمال ایران عروس شهرهای ایران و دلنواز برای گردشگران نوروزی است.

رامسر که پیش از این سخت سر نام داشت، از سمت شرق با تنکابن، از غرب با چابکسر، از جنوب با رشته کوه‌های البرز و از سمت شمال بادریای خزر همجوار است.

رامسر در تابستان آب و هوایی گرم و مرطوب و در زمستان سرد دارد. مجاورت با جنگل و دریا به این شهر زیبایی خاصی بخشیده ‌است.

این شهر دارای مناطق ییلاقی بسیار زیبا و خوش‌آب ‌و هوا است. محصولات عمده رامسر برنج، مرکبات و چای است.

شهرستان رامسر در دامنه جنگلی و زیبای البرز و سواحل زیبای دریای خزر با برخورداری از انوع جاذبه‌های گردشگری و امکانات اقامتی، پذیرایی و تفریحی با لقب عروس شهرهای ایران به عنوان قطب مهم گردشگری در کشور شناخته شده است.

روستای جواهرده

جواهرده یکی از مناطق زیبا در مازندران و شهرستان رامسر است. در مورد نام‌ این‌ روستا عقاید مختلفی‌ وجود دارد، در گذشته آن‌ را جورده‌ به‌ معنی‌ ده‌ بالا در مقابل جیرده یعنی پایین ده می‌نامیدند.

جواهرده منطقه‌ای تاریخی با جنگل‌های سرسبز است که نیمی از سال پوشیده از برف و در فصل تابستان از هوای بسیار مطبوع برخوردار است. این منطقه رویایی، شاهکار طبیعت و نگین فیروزه فام کوه‌های البرز به شمار می‌رود که از سه جهت در محاصره کوه قرار دارد.

این منطقه با وجود فاصله کم از دریای خزر، در ارتفاع قابل ملاحظه‌ای از سطح دریا که حدود دو هزار متر است، قرار دارد.

جواهرده روزگاری مرکز دادوستد بود و با قزوین ارتباط داشته است اما جاده آن در سال 1350 به دست مهندسان آلمانی ساخته شده است. این منطقه خاطره جنگ میرزاکوچک خان با قوای دولتی را در یاد دارد.

گهواره سنگی، سلاژپشته، شیرسنگی، چشمه‌های زیبای طبیعی از مناطق دیدنی جواهرده به شمار می رود. از ورزش‌های رایج منطقه کوهنوردی و صعود به ارتفاعات زیبای جواهرده (قله سماموس)، کشتی محلی گیله مردی و اسب سواری است.

بوستان جنگلی صفارود

مسیر دسترسی به این بوستان از ابتدای جاده جواهرده در میدان غربی شهر رامسر آغاز و پس از طی 9 کیلومتر‪و عبور از مسیری زیبا به این پارک در کنار رود صفارود می‌رسد.

این بوستان در میان دره و در پایین جاده قرار دارد که پله‌هایی نیز برای ورود به‌آن از جاده ساخته شده‌است و وجود جنگل، رودخانه، آب معدنی، آب و هوای مطبوع به این مکان جلوه خاصی بخشیده است.

قله مارکوه

قله مارکوه از سلسه کوه‌های البرز است و در 6 کیلومتری شرق رامسر و 3 کیلومتری ساحل دریا و محور ارتباطی تنکابن به رامسر واقع است.

قله مارکوه با وسعت ‪ 600هزار مترمربع با انواع درختچه‌ها، درختان انجیلی، بلوط، شمشاد و ازگیل پوشیده شده و ارتفاع قله از سطح دریا حدود 500 متر است.

شهر کتالم، چشم‌اندازهای زیبای آن به ‌دریا، مزارع برنج و باغات چای و مرکبات در شمال قله، تسلط به تپه‌ها و ارتفاعات سرسبز البرز و روستاهای اطراف و رودخانه نسارود در شرق به این مکان موقعیتی ویژه بخشیده‌است.


کاخ موزه مرمر رامسر

نامهای دیگر: کاخ سلطنتی رامسر، کاخ مرمر، باغ رامسر، موزه کاخ رامسر، کاخ موزه مرمر، تماشاگه خزر کاخ سلطنتی رامسر یا کاخ مرمر یکی از نفیس‌ترین آثار دوران پهلوی در شمال ایران است. این کاخ به دستور رضاشاه پهلوی در سال 1316 به بهره‌برداری رسید و تا انقلاب سال ۱۳۵۷ به عنوان اقامتگاه خانواده پادشاهی استفاده می‌شد. ساختمان کاخ در میان باغی به مساحت ۶۰۰۰۰ متر قرار دارد که اولین نهال‌های مرکبات اصلاح شده و گیاهان تزیینی نایاب در این باغ کاشته شده‌است و یکی از جالب‌ترین و متنوع‌ترین باغ‌های ایران است.

معماری این کاخ با زیر بنای حدود ششصد متر اثر مهندس هوانس اونیک قریبیان با نظارت معماران ایرانی و آلمانی آن روزگار است. بنای کاخ از سنگ مرمر سفید رگه دار با ایوانی دارای ۴ ستون حجاری شده از سنگ مرمر یکپارچه‌است و در دو سوی پلکان پشت کاخ، دو مجسمه مرمرین ببر قرار گرفته‌است. در ابتدای بنا یک تالار مرکزی قرار دارد که دربهای اتاق‌های جانبی به آن باز می‌شود.

۰۹
بهمن

کرمانشاه (کردی: کرماشان) نهمین شهر پرجمعیت و یکی از کلان شهرهای ایران و مرکز استان کرمانشاه در ایران می‌باشد .

کرمانشاه در دوره‌های مختلف دارای نام‌های مختلفی بوده که معمولاً با تغییر از حکومتی به حکومتی دیگر صورت می‌گرفته‌است، در قدیمی‌ترین شکل خود اولین بار در دوران باستان و در زمان فرمانروایی کاسی ها کرمانشاه را با نام الیپی می‌خوانند و در دوران هخامنشیان از کرمانشاه با نام‌های کامبادن، کارمیسین، کارمیشین، کرمینشان و غیره یاد می‌شود.

پس از اسلام، اعراب نام کرمانشاه را به قرمسین تغییر دادند و در دوره‌های بعدی کرمانشاه با نام کرمانشاهان و کرمانشاه خوانده می‌شد. نام کرمانشاه پس از پیروزی انقلاب 57به قهرمانشهر و چندی بعد به باختران تغییر پیدا کرد؛ ولی از آن‌جایی که این امر با اعتراضات گستردهٔ مردم همراه شد، در نتیجه چندی بعد با تلاش‌های اسماعیل ططری و با تصویب قانونی نام شهر به نام قدیمی خود تغییر یافت.

طاق‌بستان یا به کردی «تاق وه سان» مجموعه‌ای از سنگ نگاره‌ها و سنگ نوشته‌های دورهٔ ساسانی است که در ایران در محله طاق بستان در شمال غربی شهر کرمانشاه و در غرب ایران واقع شده است. این مجموعه در قرن سوم میلادی ساخته شده است و ارزش هنری و تاریخی زیادی دارد. چند صحنهٔ تاریخی از جمله تاج‌گذاری خسرو پرویز، تاج گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و هم‌چنین چند سنگ نوشته (کتیبه) به خط پهلوی کتیبه ای و مراسم شکار گراز توسط سوار کاران و نواختن موسیقی با آلات موسیقی چنگ در آن حک شده است. وجود کوه و چشمه در این مکان، آن را به گردش گاهی زیبا تبدیل نموده که از زمان‌های دیرین تا به امروز مورد توجه بوده است.

مهم‌ترین اثر در طاق بستان، طاق بزرگ با سنگ نگارهٔ تاج‌گذاری خسرو پرویز است که دارای ایوانی با فضای مستطیل به عرض ۷ متر و ۸۵ سانتیمتر، ارتفاع ۱۱ متر و ۹۰ سانتیمتر و عمق ۷ متر و ۶۵ سانتیمتر است که در کنارهٔ ورودی طاق، سنگ نگاره‌ای از فرشتگان بال‌دار، درخت زندگی، مجالس شکار گراز و شکار مرغان و ماهیان در مرداب و نقش‌های فیل، اسب و قایق می‌باشد که حاکی از مراسم بزم و شادی است.

در زیر نقش تاج‌گذاری خسرو پرویز سواری زره‌پوش سوار بر اسب قرار دارد.

در این تصویر شاه در میان و در سمت راست وی فروهر قرار دارد. فروهر تاجی کنگره‌دار بر سر دارد و حلقه فر ایزدی را به شاه می‌دهد. لباس شاه و نگاره فروهر تا حدی یک‌سان است. هر دوی آن‌ها شلواری چین‌دار به پا دارند که توسط بندی به مچ پایشان چسبیده است. هم‌چنین هر دو دارای کمربند و دست‌بند هستند. در سمت چپ شاه، میترا قرار دارد.

در سترگ‌ترین طاق، سه تندیس مشاهده می‌شود. شاه در میان، فروهر در سوی راست وی، که مانند تاج‌گذاری اردشیر دوم است و آناهیتا در سوی چپ شاه. آناهیتا ایزدبانوی آب‌هاست و نماد خرمی و سرسبزی.

طاق کوچک در میان سنگ نگاره تاج‌گذاری اردشیر دوم و طاق بزرگ قرار دارد که دارای فضای مستطیل شکل به عرض ۵ متر و ۸۰ سانتیمتر و ارتفاع ۵ متر و ۳۰ سانتیمتر است و مراسم تاج‌گذاری شاهپور دوم و سوم را به تصویر می‌کشد، این طاق دارای دو نقش در بالای دیوارهٔ طاق و دو کتیبه است. این کتیبه‌ها به خط پهلوی کتیبه ای هستند.



بیستون

سنگ‌نبشته بیستون بزرگترین سنگ‌نبشتهٔ جهان، نخستین متن شناخته شده ایرانی و از آثار دودمان هخامنشیان واقع در شهر بیستون از توابع شهرستان هرسین در سی کیلومتری شهر کرمانشاه بر دامنه کوه بیستون است. سنگ‌نبشته بیستون یکی از مهمترین و مشهورترین سندهای تاریخ جهان و مهم‌ترین متن تاریخی در زمان هخامنشیان است که شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گوماته مغ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می‌دهد.محوطه بیستون از آثار ملی ایران است و خود این اثر هم از سال 2006 یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.

بیستون در اصل و در آغاز «بغستان» نام داشته‌است؛ که از دو واژهٔ «بغ» به معنی خدا و «ستان» که پسوند مکان به معنی جایگاه و سرزمین است تشکیل شده‌است و روی هم به معنی «جایگاه خدایان» بوده‌است. (واژهٔ بغ به معنی خدا، امروز نیز در نام شهر بغداد هست که نامی فارسی و به معنی خداداد است)

مجسمه هرکول

تندیس هرکول، در کناره شاهراه شرقی-غربی جاده ابریشم یا جاده بزرگ خراسان در محوطه تاریخی بیستون نزدیک کرمانشاه از سنگ تراشیده شده‌است. این مجسمه در دوران سلوکی ساخته شده است.

زمان ساخت مجسمه سال آنطور که در کتیبه آن ذکر شده ۱۵۳ قبل از میلاد است این تاریخ با اواسط سلطنت مهرداد اول اشکانی (اشک نهم ۱۳۶–۱۷۴ ق. م) منطبق می‌باشد. نام سازنده این مجسمه «امن کل» و احتمالاً از فرماندهانان محلی است. زمان ساخت این مجسمه با فتح ماد بزرگ توسط اشکانیان همزمان است.

فرهاد تراش

فرهاد تراش ، فرهاد تاش، فراتاش، فرای تاش اثری که در جهت غربی حجاری و نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون دیواره‌ای عظیم به ارتفاع تقریبی ۴۵ متر و عرض حدود ۲۰۰ متر حجاری شده که مربوط به دوره ساسانیان است که قرار بر احداث کاخی در ان زمان بوده که بامرگ پادشاه نیمه کاره رها می‌شود. این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در کتاب خسرو و شیرین اثر نظامی از مردی به نام فرهاد سخن به میان می‌آید که عاشق زنی به نام شیرین می‌شود، بر اساس آن افسانه خسرو پرویز به فرهاد دستور می‌دهد که دور کوه بیستون را برش بزند تا به آب برسد و اگر موفق شد می‌تواند با شیرین ازدواج کند. پس از سال‌ها و حذف نیمی از کوه، آب پیدا می‌شود و در این بین خسرو به فرهاد خبر می‌دهد که شیرین فوت کرده است. فرهاد از جا در می‌رود و تبر را به بالا می‌اندازد و در اثر ضربه تبر در جا می‌میرد.

کاروانسرای شاه عباسی کرمانشاه

کاروانسرای بیستون معروف به کاروانسرای شاه عباسی در سی کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه و در محل روستای بیستون کھنه در مقابل فرهاد تراش (نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون)، در محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون قرار دارد. این کاروانسرا به سبک چھار ایوانی دارای ۶٠/٨٣ متر طول و ۵٠/٧۴ متر عرض است. در چھار گوشه این بنا، برج‌ھایی قرار دارد؛ برج‌ھای ضلع غربی مدور و برج‌ھای ضلع شرقی ھشت ضلعی است.

این کاروانسرا به دستور شاه عباس اول صفویساخته شد. با توجه به کتیبه‌ای که از شاه سلیمان صفوی (١١٠۵-١٠٧٧ ه.ق) در این بنا باقی مانده، به نظر می‌رسد بنای این کاروانسرا در زمان پادشاھی شاه سلیمان و صدارت شیخ علی خان زنگنه خاتمه یافته است. این مکان در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و صدرات میرزا آقا خان نوری توسط حاجی جعفرخان معمار باشی اصفھانی مورد مرمت قرار گرفت.

سبک و سیاق این کاروانسرا، مطابق با الگوی معماری کاروانسراهای دوره صفوی است. تا سال‌های اخیر این کاروانسرا در دست قوای نظامی و انتظامی بود و طبیعتا آسیب‌هایی را هم متحمل شده بود، اما پس از نامزدی مجموعه تاریخی بیستون برای ثبت در فهرست میراث جهانی به سازمان میراث فرهنگی واگذار شد، این سازمان نیز آن را مرمت کرد تا امروزه پذیرای گردشگران و میزبان برنامه‌های فرهنگی باشد. این اثر در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

از آنجا که کاروانسرای بیستون تقریبا در منتهی الیه غربی مجموعه آثار تاریخی بیستون قرار گرفته، گاهی گردشگران دیدن آن را از دست می‌دهند. حال آن که علاوه بر ساختمان کاروانسرا، محیط طبیعی پیرامون آن نیز به‌ویژه در فصل بهار تماشایی است.

در حال حاضر هتل بین المللی لاله بیستون در این کاروانسرا واقع شده است. این اثر تاریخی با مساحتی بیش از ۶۰۰۰ متر مربع، به فرم چهار ایوانی ، با ظرفیت پذیرش ۱۰۰ میهمان، دارای ۲۰ واحد پذیرایی استاندارد و سوییت‌های رویال و امپریال با طراحی سنتی و برخواسته از معماری اصیل دوران صفوی است و شرایط حضور گردشگران داخلی و خارجی را به بهترین شکل ممکن فراهم آورده است.

۰۵
بهمن

پارک جنگلی النگدره

النگدره پارکی جنگلی در استان گلستان، شهرستان گرگان واقع در بلوار ناهارخوران و در میان مناطق مسکونی است.

پارک جنگلی النگدره، دارای وسعتی به مساحت ۱۸۵ کیلومتر و چشم‌اندازی منحصر به فرد است و به عنوان یکی از 7منطقه نمونه گردشگری کشور و همچنین پارک جنگلی شاخص شمال کشور انتخاب و معرفی شده است. هوای جنگل حداقل ۱۰ درجه خنک‌تر از نقاط شهری است. در دامنه جنگل پوشش گیاهی ویژه و همچنین رودخانه و چشمه‌هایی وجود دارد.

رودخانه قلاشی از قسمت جنوب پارک تا شمال امتداد دارد و تقریباً از وسط آن می‌گذرد. در نزدیکی این رودخانه، ۳ چشمه آب وجود داردو پوشش گیاهی ابن جنگل را درختان انجیلی و ممرز، توسکا، لرگ، افرا، بلوط، بید، شیردار و خردمندی تشکیل می‌دهد.


برج گنبد قابوس

برج گنبد قابوس بنایی تاریخی از سده چهارم هجری است که در شهر گنبد کاووس شمال ایران در استان گلستان قرار دارد. سبک معماری بناشیوه رازی است.

این بنا که بلندترین برج تمام آجری جهان به‌شمار می‌آید بر فراز تپه‌ای خاکی که نزدیک به پانزده متر از زمین بلندتر است سلام قرار دارد. بلندای بنا به همراه پی آن ۷۲ متر می‌باشد. این بنا در سال ۳۷۵ هجری خورشیدی و در زمان پادشاهی کاووس پور وشمگیر و در شهرگنبدکاووس که پایتخت پادشاهان آل زیار آن دیار بوده، بنا گردیده‌است.

این بنا در همایش سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.


خانه تقوی گرگان

این مجموعه از بناهای دوره قاجار است که در مساحتی بیش از 2000 متر مربع ساخته شده و ساخت آن منسوب به حاج میرزا محمدتقی تقوی (تقی اف) می باشد. این مجموعه ی تاریخی شامل بیش از ده حیاط اصلی و فرعی بوده که تا کنون 10 حیاط اصلی آن توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری و بازسازی شده است. این حیاط ها عبارتند از: حیاط های بیرونی اول و دوم ، حیاط های اندرونی اول و دوم، حیاط مطبخ، حیاط سرطویله، هشتی ها و پشت حیاط ها و… مصالح به کار رفته در این ساختمان ها ، کچ ، خاک ، آهک ، آجر ، خشت خام و چوب می باشد. چوب های به کار رفته در ستون ها اغلب چوب درخت سرخدار و چوب های به کار رفته در درها اغلب چوب درخت ازدار (آزاد) می باشند.
ساختمان ها اغلب دو طبقه هستند و کف طبقه ی دوم با چوب، لمبه کوبی شده تا بار کمتری بر سقف طبقه ی تحتانی وارد شود. این ساختمان ها اغلب یک متر بالا تر از سطح زمین ساخته شده و زیر آن ها خالی می باشد تا از نفوذ رطوبت به داخل بنا جلوگیری شود.
در داخل حیاط ها ایوان ها یی طراحی شده که به آن ها “مهتابی” می گویند. این ایوان ها از تابش مستقیم نور خورشید در امان بوده و محل خوبی برای نگهداری برخی آذوقه ها بودند. در داخل یکی از حیاط های بیرونی، جلوی نمای ورودی ساختمان در طبقه ی بالا، کنسولی طراحی شده که به بنا زیبایی و ابهت خاصی بخشیده است که اصطلاحاً به این گونه بناها کلاه فرنگی گفته می شود. این ساختمان محل تجمع تجار و سیاستمداران بزرگ منطقه بوده و حتی در چند دوره هم دفتر انتخابات نمایندگان تجار بوده است.
در برخی قسمت های بنا هم، چوب های زیر “شیر سر” ها با نقوش اسلیمی ، اشعارفارسی به خط نستعلیق و آیات قرآن به خط نسخ تزیین شده اند. که علاوه بر زیبایی، به بنا ؛ تیمن ، تبرک و تقدس می دهند و نقش نگاه دارنده و محافظ در مقابل بلایا را هم ایفاء می کنند. داخل هر حیاط یک حوض طراحی شده که دسترسی ساکنین آن حیاط را به آب آسان می ساخته، آب حوض ها هم توسط جوی های روبازی که از خارج بنا آب را به داخل هدایت می کردند تأمین می شده است.


پارک جنگلی قرق

ارک جنگلی قرق در ۲۴ کیلومترى شرق گرگان و در مسیر جاده اصلى گرگان – مشهد قرار دارد و مشتمل بر پارک وحش، تأسیسات رفاهى و پارک بازى مى‌باشد. پارک جنگلى قرق از تفرجگاه‌هاى مهم گرگان است که در تمام طول سال مورد بهره‌بردارى قرار مى‌گیرد. پارک جنگلی قرق گرگان یکی از مناطق مهم زیست محیطی جانواران در ایران محسوب می شود.

مساحت این پارک ۶۵۰ هکتار است و در محیط جلگه‌ای قرار دارد.

در این پارک جنگلی، گونه‌های حمایت‌شده گوزن قرمز ایران نگهداری و تکثیر ‌شده و به دیگر مناطق کشور برای زیست و زادآوری منتقل می‌شوند. پارک جنگلی قرق به عنوان زیستگاه گوزن قرمز شناخته شده است، گوزن قرمز از گونه‌های حمایت شده محیط زیست است.

بازدید از پارک بیشتر در فصل بهار و تابستان صورت می گیرد و شبکه های آبرسانی، برق رسانی ، سرویس های بهداشتی ، پارک وحش ، پارک کودک ، پناهگاه های چوبی ، محدوده کمپینگ و پیک نیک ،فروشگاه و رستوران ، ساختمانن نگهبانی و انتظامی ، مسیر های آسفالته ماشین رو و پیاده رو از امکانات پارک جنگلی قرق می باشند .


آبشار کبودوال

کبودوال آبشاری واقع در ۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر علی آباد کتول از توابع استان گلستان است.در ضلع جنوب شرقی شهر علی‌آباد کتول و در دل جنگل و دامنهٔ کوه هارون به فاصلهٔ ۱۱ کیلومتر قرار دارد.

کبودوال تنها آبشار خزه‌ای ایران است؛ که در جنوب شرقی شهرستان علی‌آباد کتول واقع شده است؛ و در ابتدای جاده آن سد مخزنی کبودوال و سد انحرافی زرین‌گل می‌باشد. آبشار کبودوال در ۱۱ کیلومتری جنوب شهر علی‌آباد کتول محل تفرجگاه شهر واقع شده است. آبشار کبودوال که از چشمه‌های جنوبی تشکیل گردیده در عمق دره‌ای که جنگل انبوهی آن را پوشانده واقع گردیده‌است.

۰۲
بهمن

کاخ چهلستون قزوین


عمارت چهل ستون قزوینمعروف به عمارت کلاه فرنگی بنایی است در شهر قزوین. این بنا که تنها کوشک باقی‌مانده از مجموعه کاخ‌های سلطنتی روزگار شاه تهماسب است، در مرکز شهر قزوین و در میدان آزادی (سبزه میدان) قرار دارد و در دوره صفویه و زمانی که قزوین پایتخت بود به کلاه فرنگی مشهور بود.

شاه تهماسب صفوی درسال ۹۵۱ هجری قمری به دلیل تهدیدات ترکان عثمانی تصمیم به انتقال پایتخت از تبریز به قزوینگرفت و در همین سال بود که اراضی موسوم به زنگی‌آباد را از میرزا شرف جهان یکی از بزرگان و معتمدان شهر برای احداث بنای شاهی خریداری کرد.

شاه تهماسب به معماران برگزیده کشور دستور داد تا باغی به شکل مربع در آن بسازند و در میان آن عمارتهای عالی، تالار، ایوانها و حوض‌های زیبا بنا کنند. شاه تهماسب صفوی بنای آن را از روی نقشه یک معمار ترک با شیوه شطرنجی خیلی کوچک ساخته است که دارای پنجره‌های چوبی بسیار ظریف و زیبا می‌باشد.

«عمارت کلاه فرنگی» به همراه سر در عالی قاپو تنها بناهای باقی‌مانده از باغهای دوره صفویه در قزوین است.

این بنا در دوره قاجاریه توسط محمدباقرسعدالسلطنه فرماندار وقت قزوین بازسازی شد و چهلستون نام گرفت.

عمارت چهلستون ساختمانی هشت گوش و در دوطبقه به مساحت تقریبی ۵۰۰مترمربع بنا شده‌است.

رواقی با ستونهای آجری و قوسهای نیم دایره‌ای بنا را دربرگرفته و بر بالای آن ایوانی با ستونهای چوبی استوار گردیده‌است.

نقشه بنا دارای طرحی با محورهای صلیبی و برون گرا و سقف طبقه همکف پوشیده از مقرنس با طرح‌های بدیع و سقف طبقه فوقانی خنچه پوش است.



سر در عالی قاپو


سردر عالی قاپو یکی از آثار تاریخی و گردشگری در شهر قزوین است که در ابتدای خیابان سپه _نخستین خیابان ساخته شده در ایران – قرار دارد. این بنا سردر یکی از هفت در ورودی به ارگ سلطنتی صفویان بوده است؛ و در اصلی جنوبی است که به خیابان و میدان شاه باز می‌شده و تنها در از این مجموعه است که اکنون به یادگار مانده است.

این سردر، ورودی اصلی به دولتخانهدوران صفویه بود. بنای سر در شامل ایوانرفیع ورودی با قوس تیزه‌دار و سه ریف طاق‌نما در طرفین آن است. گوشواره‌هایی با ستون‌نماهای آجری در دو طبقه، نمای سردر را تکمیل می‌کنند. هشتیمتصل به ایوان ورودی به شکل هشت ضلعی است و در طرفین محور ورودی آن اتاق‌های نگهبانی قرار دارد. در این هشتی پلکان‌هایی دیده می‌شود که به طبقه بالا - جایگاه نقاره زنان- راه می‌یابند. کتیبه و شباک کاشی، تنها تزیینات باقی‌مانده در ایوان ورودی است.در طرف شرقی این سردر که پیش از مشروطیت رختشویخانه بود، مدرسه‌ای به نام امید در سال ۱۳۲۰ قمری احداث شد که از اولین مدارس نوین ایران می‌باشد.


کاروانسرای سعدالسلطنه

کاروان‌سرای سعدالسلطنه به دستور «سعدالسلطنه» حاکم وقت قاجاریه قزوین ساخته شد. ارزشمندترین قسمت این بنا، چهار سوق آن است که از تقاطع قائم دو راسته ایجاد شده و بر فراز آن گنبد بزرگ کاشیکاری شده‌ای قرار دارد.

چهار طرف گنبد را، چهار نیم‌گنبد با رسمی بندیو نورگیر فراگرفته‌اند که فضا را بزرگتر نشان می‌دهند.

سرای سعدالسلطنه قزوین بزرگترین کاروانسرای سرپوشیده و مرکزتجاری داخلی شهری کشور است که با وسعتی افزون بر ۶/۲ هکتار در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار ساخته شد.


دروازه تهران قدیم قزوین

دروازه تهران قدیم یا دروازه قدیم تهران دروازه ای تاریخی در ورودی جنوب شرقی شهر قزویناست که جاده تهران قدیماز آنجا وارد قزوین می‌شد.این دروازه از شهر قزوین در برابر حملات و دزدی و غارت شهرهای دیگر محافظت می‌کرده‌است. در آغاز، این دروازه در بیرون شهر ساخته شده بود. ولی هم اکنون به دلیل گسترش جمعیت، در درون شهر قزوین قرار دارد.


آب انبار سردار بزرگ


آب‌انبار سردار بزرگ بزرگترین آب انبار تک گنبدی در ایران و جهان است که در سال ۱۱۹۱ هجری شمسی (۱۲۲۷ هجری قمری - ۱۸۱۲ میلادی) در محله راه ری شهر قزوین ساخته شد.

این بنای گنبددار که نمونه‌ای شاخص و منحصر به فرد در ایران به شمار می‌رود، دارای گنبدیرفیع و آجری می‌باشد که نورگیرهایی بر بدنه آجری آن تعبیه شده‌است.

بانیان احداث این آب انبار، دو برادر به نام «محمدحسن خان و محمدحسین خان»، از امرا و سرداران زمان فتحعلی شاه شاه، محمد شاه و ناصرالدین شاه بودند.

این آب انبار یک نظام بزرگ و جالب از آبرسانی شهری محسوب می‌شود که حجم مخزن آن بالغ بر سه هزار مترمکعب است.


خانه سنتی بهروزی قزوین


هتل سنتی خانه‌ی بهروزی با 200 سال قدمت، بنایی است متعلق به دوران قاجار. بازسازی این هتل در سال 93 آغاز شد و در فروردین 94، با امکانات جدید مثل رستوران سنتی، چایخانه، و ... آماده‌ی پذیرایی از مهمانان خود شد. هتلخانه‌ی بهروزی به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد خود، مسافران زیادی را جذب خود می‌کند. برای مثال سرویس بهداشتی و حمام هتل به صورت عمومی بوده و به شیوه‌ی سنتی در داخل محوطه‌ی هتل قرار گرفته. هتل خانه‌ی بهروزی امکانات مفرح و جذابی را برای مهمانان خود تدارک دیده. برگزاری تورهای یک روزه‌ی قزوین‌گردی و طبیعت‌گردی، اجرای موسیقی زنده، داشتن آتلیه‌ی عکاسی، پخت غذا به روش تنوری و سنتی در مطبخ و ... از جمله‌ی این امکانات و خدمات ویژه هستند. بدون شک اقامت در این هتل سنتی، خاطراتی را برای شما رقم می‌زند که همیشه در ذهنتان ماندگار می‌شود. 

۳۰
دی

دریاچه زریبار

تالاب آب شیرین زریبار یا زریوار در فاصله ۳ کیلومتری غرب شهر مریوان، در استان کردستان و از مکان‌های دیدنی و گردشگری این استان است. آب تالاب شیرین است و از تعدادی چشمهٔ کف‌جوش و بارش تأمین می‌شود. در بیشتر زمستان‌ها سطح دریاچه کاملاً یخ می‌بندد.

ول دریاچه زریبار حدود ۵ کیلومتر و عرض آن حدود ۱٫۶ کیلومتر است. وسعت تالاب به دلیل تغییرات حجم آبی در فصول مختلف متغیر و حداکثر عمق آن ۵/۵ متر است.

این تالاب بزرگ‌ترین و زیباترین دریاچهٔ آب شیرین باختر ایران و یکی از منحصربه‌فردترین دریاچه‌های آب شیرین در جهان بشمار می‌رود و کلیه شرایط جامع یک تالاب بین‌المللی را داراست و حتی مواردی از رفتار و عملکرد برخی از موجودات مشاهده می‌گردد که تاکنون مطالعه یا اعلام نشده‌است که نیاز به بررسی بیشتر را می‌طلبد.این دریاچه به باور مردم محلی دریاچه‌ای افسانه‌ای و سرشار از رازها و داستان‌هاست. افسانه‌ای بودن دریاچه را به خودجوش بودن آن نسبت می‌دهند و با آن‌که آب آن از هیچ رودخانه‌ای فراهم نمی‌شود اما سده‌هاست که همچنان آینه‌سار آسمان آبی و ابرهایش است.

این دریاچه ۱۰۲ومین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

در خصوص نامگذاری این دریاچه، وجه‌تسمیه‌های مختلفی وجود دارد:

  • نام اصلی آن «زیراوبار» بوده است که به زبان کردی به معنی آب کف کنار است. چون آب این دریاچه از چشمه‌های در کنار آن تأمین می‌شود، نام زریبار را می‌توان تغییر یافته این نام دانست.
  • واژه زریبار یا زریوار متشکل از دو واژه زری به معنی دریاچه (در زبان کردی) و پسوند تشبیهی وار یا بار است که ترکیبش معنی دریاچه یا دریاچه‌وار را متبادر می‌کند.                                                                                                                                                                                                                                                                        روستای تاریخی اورامان                                                                                                                                                 
  • اورامان تخت روستایی از توابع بخش اورامان شهرستان سروآباد در استان کردستان است که در 60 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان مریوان و ۱۷۰ کیلومتری سنندج مرکز کردستان واقع شده است.
     این روستای زیبا و شگفت انگیز در ارتفاع ۱۴۵۰ متری از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته است و اقلیمی معتدل و کوهستانی دارد. آب و هوای آن در فصل بهار و تابستان بسیار مطبوع و دلپذیر است و زمستان آن بسیار سرد و طولا‌نی است و در بعضی از سالها بارش برف در این روستا تا اندازه ای است که برای چند روزی دسترسی به آن امکان پذیر نیست.
     
    روستای اورامان از جنوب غربی به ارتفاعات اورامان تخت و از شرق به ارتفاعات کوسالا‌ن محدود می‌شود. اورامان سرزمینی وسیع و کوهستانی است که سراسر جنوب کردستان را دربرگرفته است و روستای اورامان بخشی از این سرزمین وسیع به شمار می‌آید.
     
    اورامان در زبان کردی "هورامان" تلفظ می‌شود که در ترجمه این واژه اینگونه آمده است که "هور" به معنی اهورا و "مان" هم به معنی خانه است و هورامان را به معنی خانه و سرزمین هم معنی کرده اند.
     
    روستا اورامان قدمتی دیرینه در تاریخ دارد و وجود آثار و بقایای آتشکده‌های فراوان در اطراف آن نشانگر این موضوع است که مردم این نواحی پیش از گرویدن به اسلا‌م زرتشتی بوده‌اند. این سرزمین در گذشته قلمرو فرمانروایان و سلا‌طین محلی بوده که با اقتدار بر آن حکمفرمایی می‌کردند به همین دلیل این روستا را اورامان تخت یعنی پایتخت یا مرکز سلطنت نامیده‌اند و به روایتی دیگر اورامان در گذشته های دور شهری پر جمعیت بوده که به عنوان مرکز حکومت اورامی ها در این منطقه استفاده می شده است.
     
    وجود مقبره پیرشالیار در روستای اورامان تخت که هر ساله در دو نوبت خیل عظیمی از مردم سایر مناطق کشور را برای برگزاری مراسم عروسی پیر به این روستا می کشاند از ویژگی های ارزشمند روستای اورامان تخت است که مراسم عروسی پیر در آخرین چهارشنبه منتهی به 15 بهمن ماه برگزار و دیگر مراسم در آخرین چهارشنبه منتهی به 15 اردیبهشت برگزار می شود که مردم محلی آن را "کمسای" می نامند.
     
    برگزاری این دو مراسم که با آئین های خاص و ویژه همراه است از سالیان گذشته تاکنون رواج داشته و هر سال نیز با شکوه خاصی برگزار و مردم بسیاری را از داخل کشور و سایر کشورهای خارجی به این منطقه می کشاند.
۲۷
دی

اقامتگاه بوم گردی سرای جهانگرد مهریز ۱۳۰۰ متر است که پشت باغ پهلوان پور مهریز یزد واقع شده است. هنگام ورود به اقامتگاه سرای جهانگرد مهریز ، خانه باغی سنتی را می بینید که با حیاطِ باغی بزرگ خود، روح آدمی را تازه و زنده می کند. در سمت چپ ساختمان، بادگیری اصیل و باشکوه وجود دارد که به عنوان بخش تابستانه از آن استفاده می شده و سمت راست آن یک ساختمان جنوبی است که به عنوان محل اقامت اصلی استفاده می شود.

با ورود به داخل ساختمان اقامتگاه بوم گردی سرای جهانگرد مهریز ، هال بزرگ و سنتی با چیدمان خانه های قدیمی شما را به ایامی دور و مهمانی های بزرگ گذشته می برد. دور تا دور این هال پر است از پشتی و زیر اندازهای سنتی که حال و هوایی خاص را می سازد. تاقچه های سنتی بر روی دیوارهای کاهگلی اتاق های اقامتگاه سرای جهانگرد مهریز سنت و اصالت این خانه باغ را یادآوری می کنند. اقامتگاه سرای جهانگرد مهریز دارای دو تالار سرپوشده و یک تالار سر باز و یک هشتی از جنس کاهگل و گچ می باشد.

اقامتگاه سرای جهانگرد مهریز ۲ باب اتاق سنتی مرمت شده به همراه سرویس بهداشتی دارد که به صورت دربستی، اجاره داده می شود. ساختمان جنوبی و یا زمستانه مجتمع اقامتی سرای جهانگرد یزد دارای ۱۴ باب اتاق می باشد که سه باب آن ۳ تخته و یازده باب آن ۴ تخته است. داخل تمام اتاق ها سرویس بهداشتی و حمام وجود دارد.

امکانات و خدمات اقامتگاه بوم گردی سرای جهانگرد مهریز شامل رستوران، اینترنت، پرسنل مسلط به زبان انگلیسی، روم سرویس، چایخانه سنتی، سرویس ایرانی فرنگی، خشکشویی و پارکینگ می شود.

مجتمع اقامتی سرای جهانگرد یزد به باغ پهلوان پور، قنات چشمه حسن آباد ،چشمه غربالبیز مهریز، باغ آهو سریزد و کوه ریگ مهریز قابل دسترس است.

۲۶
دی

دروازه شهر فرافر


سریزد یکی از روستاهای استان یزد و شهرستان مهریز است که قدمتی چند هزار ساله دارد در زمان‌های دور دروازهٔ ورودی استان یزد در سریزد بوده و به آن شهر فرافر می‌گفتند. روستای سریزد در ۵ کیلومتری شهرستان مهریز و ۴۰ کیلومتری شهر یزد واقع شده است.

در مورد دروازه شهر فرافر چندین نقل قول وجود دارد. عده‌ای معتقدند این بنا کوشه‌ای دروازه خروجی سریزد و در واقع ورودی به سمت شهر یزد یا شهر فرافر بوده که به آن دروازه شهر فرافر می گفتندو بنابراین قدمت آن نزدیک به هزار سال می‌رسد. عده دیگری نیز معتقدند این بنا باقی مانده دیوار جنوبی بقعه‌ای چهار ضلعی و مکعبی بوده است. این بنا با پوشش گنبدی که سه ضلع دیگر آن فرو ریخته و به صورت فعلی باقی مانده است و احتمالاً به شکل یک خانقاه بوده که در این صورت قدمت آن به قرون هشتم و نهم هجری قمری مصادف با قرون ۱۴ و ۱۵ میلادی محدود می‌شود. این بنا در انتهای روستای تاریخی سریزد، در نزدیکی قبرستان روستا قرار دارد.


قلعه سر یزد


قلعه سریزد یکی از کهن‌ترین و بزرگ‌ترین صندوق امانات بانکی ایران و جهان بوده است. قدمت این قلعه تاریخی به حکومت ساسانیان (قرن ۳ تا ۷ میلادی) می‌رسد.[۳] قلعه به منظور ذخیره‌سازی غلات و مواد غذایی بوده که در آن زمان از ارزش خاصی برخوردار بوده است. علاوه بر غلات، پول، طلا و زیورآلات روستاییان نیز در مواقع هجوم و غارت در این قلعه نگهداری می‌شده است. گرداگرد این بنا را خندقی به عرض تقریبی ۶ متر و عمق بین ۳ تا ۴ متر که اولین لایه دفاعی قلعه محسوب می‌شده، محصور کرده است. این قلعه دارای دو دیوار متحدالمرکز تو در تو با برج و باروهایی بلند و تسخیر ناپذیر است که توسط خندقی محصور شده است. همچنین قلعه دارای دو درب بوده است که یکی درب اصلی و دیگری درب پشتیبان قلعه بوده است. درب اصلی قلعه به صورت متحرک بوده و به وسیله طناب و قرقره‌هایی از سمت پایین به بالا با و بسته می‌شده است. زمانی که درب اصلی به وسیله دشمن شکسته می‌شد و دشمن به درون قلعه راه می‌یافت، درب دوم قلعه بسته می‌شده و در واقع نقش درب پشتیبانی قلعه را ایفا می‌نموده است. قلعه سریزد دارای سه طبقه است که از خشت و گل ساخته شده و مصالح مورد استفاده در آن آجر و گچ بوده است. تزییناتی نظیر کادربندی و شومینه سازی نیز در آن دیده می‌شود. در دو طرف راهروها، اتاق‌های متعدد حجره مانندی است که هر کدام دارای درب و کلیدی مجزا به منظور ذخیره‌سازی اشیا گرانبهای روستاییان بوده است. این اثر در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایرانبه ثبت رسیده است و در حال حاضر بیشتر قسمت‌های قلعه مرمت شده است.


باغ پهلوان پور مهریز

باغ پهلوان پور مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مهریز، محله مزویر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایرانبه ثبت رسیده است.

باغ پهلوان پور مهریز به دلیل روان بودن آب از داخل آن از گذشته دارای جاذبه خاصی بوده است. این آب از قنات مشهور به «حسن‌آباد» سرچشمه می‌گیرد و … به جز باغ پهلوان پور به طور مستقیم از هیچ‌یک از باغهای منطقه عبور نمی‌کند. آب قنات حسن‌آباد درختان چناری را که در حاشیه آن روییده‌اند، سیراب می‌کند. علاوه بر قنات ذکر شده این باغ از طریق دو رشته آب دیگر به نام قنات شاه حسینی و قنات مزویر آباد، آبیاری می‌شود.

باغ دارای ۱۶ حقابه (سهمیه آب در اصطلاح محلی یزد حقابه نامیده می‌شود) است که هر ۱۲ روز یکبار به آن متعلق می‌گیرد. زمان هر حقابه بین ۱۰ الی ۱۱ دقیقه است که به آن سبو نیز گفته می‌شود.

دو طرف جوی اصلی باغ پهلوان پور درختان تنومند و سالخورده چنار قرار دارند. درختان مثمر باغ نیز شامل انار، بادام و خرمالو است و کاشت این درختان با توجه به گرمای زیاد استان یزد نمایانگر آب و هوای متفاوت نسبتاً خنک این منطقه است.